Thi công sơn là công việc không thể thiếu trong các công trình xây dựng, công nghiệp, tàu thủy và dân dụng. Tuy nhiên, sơn và các dung môi trong sơn là hóa chất dễ cháy, độc hại và tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe nếu không được sử dụng đúng cách.

Vì vậy, việc nắm rõ các nguyên tắc an toàn khi sử dụng sơn là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo vệ người lao động, đảm bảo chất lượng công trình và tuân thủ các quy định vệ sinh công nghiệp.

Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn đầy đủ các biện pháp an toàn khi thi công sơn, từ phòng chống cháy nổ, xử lý khi dính sơn vào da/mắt, đến cách phòng tránh hít phải bụi và hơi sơn.

1. Phòng ngừa cháy nổ: Tuyệt đối không được chủ quan

Vì sao sơn dễ gây cháy?

Trong thành phần của sơn chứa rất nhiều dung môi dễ bay hơi và dễ cháy như xylene, toluene, acetone… Khi mở nắp thùng sơn, hơi dung môi bốc lên rất nhanh và có thể bắt cháy nếu gặp tia lửa điện hoặc nguồn nhiệt.

Các biện pháp phòng ngừa cháy nổ hiệu quả:

Không sử dụng lửa, hút thuốc, hoặc dùng diêm, bật lửa tại khu vực đang sơn hoặc gần kho chứa sơn.
Tránh tạo tia lửa điện từ các thiết bị điện, máy móc, hoặc va chạm kim loại.
Kho sơn phải cách xa khu vực có nguồn nhiệt cao như bếp, đèn công suất lớn.

Nếu xảy ra cháy:

Tuyệt đối không dùng nước để chữa cháy vì dung môi sẽ nổi trên mặt nước và làm cháy lan nhanh hơn.
Sử dụng bình chữa cháy bằng CO₂, bọt, hoặc hóa chất khô để dập tắt lửa.
Trang bị mặt nạ bảo vệ để tránh bị bỏng do lửa táp hoặc hít phải khí độc từ cháy sơn.

2. Xử lý khi bị dính sơn vào da và mắt

Sơn khi tiếp xúc trực tiếp với da hoặc mắt có thể gây kích ứng, viêm, thậm chí tổn thương giác mạc nếu không xử lý kịp thời.

Biện pháp phòng ngừa:

Mặc đồ bảo hộ kín toàn thân, tránh để sơn tiếp xúc với da.
Mang găng tay, mặt nạ, kính bảo vệ mắt khi thi công sơn hoặc pha trộn dung môi.
Tuyệt đối không dùng tay mang găng để sờ miệng, mắt hoặc da.

Cách xử lý nếu bị dính sơn:

Dính sơn vào mắt: Rửa ngay mắt bằng nước sạch trong ít nhất 10 phút, sau đó đến bác sĩ nhãn khoa để được xử lý đúng cách.
Dính sơn vào da: Rửa bằng nước sạch pha xà phòng hoặc dùng chất tẩy công nghiệp nhẹ. Hạn chế dùng dung môi tẩy trực tiếp vì có thể gây kích ứng. Có thể lau nhẹ bằng giẻ tẩm dung môi, nhưng cần rửa lại kỹ sau đó.
Giặt quần áo bị dính sơn ngay lập tức, tránh để khô rồi mới làm sạch sẽ gây khó giặt và ảnh hưởng sức khỏe.

Lưu ý thêm:

Dù phòng ngừa tốt đến đâu, vẫn có khả năng bị sơn bắn vào da hoặc mắt. Do đó, nên thoa kem bảo vệ da tại các vùng không được che kín như cổ, cổ tay, gáy.
Nếu quần áo bị thấm ướt sơn, cần thay ngay lập tức và không nên tiếp tục làm việc trong tình trạng này.

3. Hít phải hơi sơn: Nguy cơ tiềm ẩn từ khí độc

Hơi sơn và dung môi có thể gây chóng mặt, buồn nôn, nhức đầu, thậm chí ngộ độc nếu tiếp xúc quá lâu trong không gian kín hoặc thiếu thông gió.

Cách phòng ngừa hiệu quả:

Đảm bảo khu vực thi công sơn có hệ thống thông gió tốt hoặc có quạt hút khí.
Nếu thi công trong không gian kín như tầng hầm, container, kho hàng… thì phải đeo mặt nạ lọc khí chuyên dụng.
Tránh để hơi sơn tích tụ lâu trong phòng, đặc biệt là khi thi công sơn dầu, epoxy, PU có hàm lượng dung môi cao.

Khi có dấu hiệu hít phải hơi độc:

Nếu cảm thấy chóng mặt, say, buồn nôn, cần rời khỏi khu vực ngay lập tức và đến nơi thoáng khí.
Không được trở lại khu vực sơn khi chưa có thiết bị bảo hộ như bình dưỡng khí hoặc mặt nạ chống độc.

4. Phòng tránh hít phải bụi sơn khi phun

Khi thi công bằng máy phun sơn, hàng nghìn hạt bụi nhỏ li ti sẽ bay lơ lửng trong không khí, gây nguy hiểm cho cả người thi công lẫn người xung quanh.

Biện pháp phòng tránh:

Luôn đeo khẩu trang lọc bụi hoặc mặt nạ lọc khí trong quá trình phun sơn.
Nếu điều kiện không gian thông thoáng tốt, có thể sử dụng khẩu trang chuyên dụng có màng lọc PM2.5.
Trong điều kiện thông thoáng kém, bắt buộc phải sử dụng mặt nạ lọc khí chuyên nghiệp.
Tuyệt đối không bịt miệng bằng giẻ, vì giẻ không thể lọc được bụi sơn, thậm chí còn tạo cảm giác sai lệch an toàn.
Không ăn uống hoặc để thực phẩm trong khu vực có bụi sơn. Nếu lỡ nuốt phải hoặc sơn rơi vào miệng, cần đến cơ sở y tế để kiểm tra và xử lý.

5. Tăng cường ý thức và xây dựng quy trình an toàn

Dù có đầy đủ thiết bị bảo hộ, việc nâng cao ý thức an toàn của người lao động vẫn là yếu tố quyết định trong việc phòng ngừa tai nạn và sự cố.

Đề xuất áp dụng:

Tổ chức đào tạo định kỳ về an toàn lao động trong thi công sơn.
Trang bị sổ tay hướng dẫn, cảnh báo rõ ràng tại khu vực sơn và kho sơn.
Thường xuyên kiểm tra thiết bị bảo hộ, thay mới nếu bị rách, rò khí, không đạt chuẩn.
Có bộ sơ cứu tại chỗ trong trường hợp dính sơn hoặc hít phải hơi độc.

Kết luận: Thi công sơn an toàn là trách nhiệm – không chỉ là lựa chọn

Sơn là sản phẩm thiết yếu trong xây dựng và công nghiệp, nhưng đi kèm với nó là những rủi ro cháy nổ, độc hại và nguy hiểm tiềm ẩn. Do đó, việc đảm bảo an toàn khi thi công sơn là trách nhiệm không chỉ của cá nhân người lao động, mà còn của đơn vị thi công, chủ đầu tư và nhà quản lý công trình.

Việc tuân thủ các biện pháp an toàn phòng cháy, sử dụng thiết bị bảo hộ đúng chuẩn và xử lý sự cố đúng cách sẽ giúp giảm thiểu rủi ro, bảo vệ sức khỏe con người và đảm bảo tiến độ, chất lượng thi công.

Tư vấn an toàn thi công và lựa chọn sơn chất lượng

Bạn đang tìm kiếm giải pháp thi công sơn an toàn, hiệu quả? Chúng tôi cung cấp đầy đủ thiết bị bảo hộ chuyên dụng, hướng dẫn kỹ thuật và các dòng sơn đạt chuẩn an toàn quốc tế.

👉 Liên hệ ngay để được tư vấn miễn phí về lựa chọn sơn phù hợp, biện pháp bảo vệ sức khỏe, phòng chống cháy nổ và các giải pháp tối ưu cho công trình của bạn.